خاتمى به غرفه شرق هم آمد، جايى كه بسيارى از بازديدكنندگان به انتظارش ايستاده بودند. برخى مى گفتند شرق خانه خاتمى است. ازدحام جمعيت در زمان رسيدن سيدمحمد خاتمى به غرفه شرق چنان بود كه پيشخوان در شرف افتادن بود. فضاى سالن از شدت گرماى حضور خاتمى شرجى بود. خاتمى به غرفه رسيد، با خط خوش خود براى خبرنگاران شرق «خسته نباشيد» نوشت. او از ديدن برخى اعضاى شرق لب به خنده گشود و در پاسخ به يكى از بازديدكنندگان كه از او خواست ناگفته هايش را بگويد، تاكيد كرد كه بنابر قول خود ناگفته هايش را خواهد گفت. او به دو سئوال شرق نيز پاسخ داد و سپس به سوى همسايگان مطبوعاتى روزنامه رهسپار شد.
•جناب آقاى خاتمى، آيا در انتخابات خبرگان كانديدا مى شويد؟
شخص من كانديدا نخواهم بود، اما حالا تصميم ما به شركت فعال در انتخابات خبرگان و معرفى نامزد است. مگر آنكه جو انتخابات طورى باشد كه احساس كنيم نامزدهايى كه ما معرفى مى كنيم رد مى شوند و حضور ندارند. آن وقت هم مى گوييم مردم شركت كنند ولى ما نامزد نداريم.


•محوريت اصلاح طلبان را براى ائتلاف و معرفى نامزد واحد در انتخابات خبرگان مى پذيريد؟
نه، اصلاح طلبان همه محورند. من مخلص اصلاح طلبان و مردم هستم.
• اميدوارم هاشمى بيايد
سيدمحمد خاتمى پس از بازديد از غرفه هاى نمايشگاه كتاب، در سراى اهل قلم به سئوالات خبرنگاران پاسخ گفت.
رئيس جمهور سابق كشورمان در واكنش نسبت به اقدام دكتر احمدى نژاد در نوشتن نامه براى جورج بوش با يادآورى اينكه از محتواى نامه اطلاع ندارد، گفت: هر كارى بايد با ديدگاه راهبردى و توجه به مصالح و سياست هاى كلى كشور انجام شود.
سيدمحمد خاتمى اظهار داشت: حتماً بايد انگيزه و طرحى پشت سر نوشتن اين نامه وجود داشته باشد. از آنجا كه من اطلاعى از طرح پشت سر اين نامه و انتظارى كه از نوشتن آن مى رود، ندارم، نمى توانم در اين زمينه اظهار نظر كنم.
وى در پاسخ به سئوالى درخصوص مصاحبه سال ۷۶ خود با خبرنگار CNN اظهار داشت: وقتى من سال ۷۶ با CNN مصاحبه كردم، ايران در افكار عمومى جهان و آمريكا موقعيت خوبى نداشت. من در قالب اين مصاحبه مى خواستم فضا را بشكنم و نتيجه كار هم اين شد كه آلبرايت به صراحت از اشتباهات و سياست هاى نادرست آمريكا عليه ايران در ۵۰ سال گذشته سخن گفت و كلينتون نيز در اظهاراتى كه در آن مقطع زمانى داشت، به نوعى از ايران عذرخواهى كرد و موضع آمريكا عوض شد. رئيس موسسه بين المللى فرهنگ ها و تمدن ها ادامه داد: نظر حضرت امام(ره) نيز اين بود كه اگر آمريكا عذرخواهى كند، راه براى مذاكره باز مى شود. در آن زمان سياست كلى نظام بر ايجاد رابطه با آمريكا استوار نبود و امروز نيز نمى دانم با چه طرح و انگيزه اى اين نامه نوشته شده و چه آثارى دارد.
وى با يادآورى اينكه در حال حاضر نمى داند اين نامه به لحاظ آمادگى ايران براى مذاكره نوشته شده و يا استراتژى نظام در مورد آ مريكا عوض شده كه چنين نامه اى نوشته شده، اضافه كرد: از آنجا كه از اين موضوعات اطلاع ندارم، نمى توانم اظهارنظر كنم. رئيس جمهور سابق كشورمان در ادامه در بيان مواضعش درباره مجلس خبرگان اظهار داشت: در انتخابات خبرگان بايد توجه كنيم كه ما همه به نظام جمهورى اسلامى تعلق داريم. از اين رو قصد شركت در انتخابات هاى آتى را داريم، مگر آنكه شرايط به نحوى باشد كه براى كسانى كه همفكر ما و نماينده ما هستند، امكان حضور وجود نداشته باشد. وى درباره حضور هاشمى در انتخابات آتى خبرگان نيز اظهار داشت: آيت الله هاشمى از سرمايه هاى انقلاب است. شخصى است كه امروز و فردا بايد همانند ديروز از او استفاده كنيم، اما شركتش در اين انتخابات منوط به تصميم خود او است، هر چند اميدواريم شاهد حضورش باشيم. رئيس جمهور سابق كشورمان در ادامه در ارزيابى نسبت به مسئله مذاكره با آمريكا بر لزوم توجه به استراتژى هاى نظام تاكيد كرد و با يادآورى اينكه اين استراتژى نبايد از جانب ديگران تحميل شده باشد و بر پايه منافع ملى كشور استوار باشد، گفت: بحث مذاكره نبايد مثل يك تابو باشد، مگر اينكه پشت مذاكره منافع ملى در نظر گرفته نشده باشد. اما در حال حاضر در مورد اينكه استراتژى نظام چيست، اطلاعى ندارم.
وى با اشاره به فضايى كه در سال هاى نخست رياست جمهورى وى حول بحث رابطه بين ايران و آمريكا ايجاد شده بود و به ويژه سفرى كه وى در آن سال ها به نيويورك داشت، گفت: فرصت مناسبى بود. ما در موضع عزت بوديم، اما رئيس جمهور بايد از سياست هاى كلى نظام پيروى كند.
خاتمى درباره حضور حسن روحانى در نشست اين هفته مجمع روحانيون مبارز و اينكه اين حضور در راستاى رايزنى با مجمع براى حمايت از كانديداتورى هاشمى بوده نيز اظهار داشت: اصلاً اين طور نبود. آقاى روحانى از دوستان من است كه براى ديدن من آمده بود. در حال حاضر من عضو شوراى سياستگزارى مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت هستم. ايشان هم براى ديدن من آمده بودند و يكسرى صحبت هاى عمومى انجام شد.
رئيس مركز بين المللى گفت وگوى فرهنگ ها و تمدن ها در ادامه اظهاراتش با تاكيد بر اينكه مركز گفت وگوى تمدن ها به فعاليت هاى خود ادامه خواهد داد، گفت: بخش ايرانى مركز خواهان اين است كه در عرصه جهان اسلام فعال باشد، اما چون امكانات كم است، به اندازه به دست آوردن امكانات مادى و فيزيكى كار انجام مى دهد. وى در پاسخ به سئوال خبرنگار ديگرى كه دوره وى را دوره اى مناسب براى گفت وگو و بحث مى خواند و ارزيابى او را درباره شرايط حاضر جويا بود، گفت: خدا را شكر مى كنم از زبان نمايندگان رسانه ها مى شنوم در زمان من تا حدودى فضا براى بحث و گفت وگو فراهم شد. آنچه بود در حدى كه مى خواستم نبود، ولى گامى برداشته شد كه خدا را شكر مى كنم. خاتمى افزود: در جامعه اى مانند ما كه نظام مردم سالار دارد، آزادى انديشه و بيان و بالا رفتن سطح تحمل افراد به همراه افزايش قدرت تحمل صاحبان قدرت شرط پيشرفت محسوب مى شود، در غير اين صورت ديگر حكومت مردم سالار نخواهيم داشت.
رئيس جمهور سابق كشورمان با بيان اينكه اين امر همواره از دغدغه هاى ما محسوب مى شود، افزود: با توجه به جو تاريخى استبدادزده ذهن و زندگى ما اين خطر وجود دارد كه جنبه كم تحملى صاحبان قدرت بر جنبه تحمل آنها غلبه كند. من به اين موضوع توجه داشتم و در دوران مسئوليتم سعى كردم آن را عملى كنم. خاتمى در ادامه درباره پيشنهاد واگذارى نظارت انتخابات شوراها به شوراى نگهبان نيز گفت: خوشحالم كه شوراى نگهبان هم زياد نسبت به اين مسئله رغبت نشان نداده است. مجلس با سعه صدر اين مسئوليتش را انجام دهد و تغييرى در آئين نامه ايجاد نشود.
وى در ارزيابى عملكرد مسئولان حوزه فرهنگ نيز با بيان اينكه از برنامه هاى اين حوزه اطلاع ندارد، به برخى سوءتفاهم ها اشاره كرد و از آن به عنوان عاملى كه مشكلاتى را ايجاد كرده نام برد و گفت: اميدواريم در آينده سوءتفاهم ها برطرف شود و در كنار آن ناشران داخلى و خارجى نيز به مصالح كشور توجه كنند و آن را مبناى كار قرار دهند. همچنين مسئولان بدانند كه نشر آزاد بزرگترين پشتوانه نظام است. رئيس موسسه بين المللى گفت وگوى فرهنگ ها و تمدن ها در ارزيابى از سياست هاى خارجى كشور در بحث فناورى هسته اى نيز با تاكيد بر اينكه تلاش ها بايد همان طور كه تا به حال بوده بر دفاع از حق ملت در اين بخش استوار باشد، بر لزوم پرهيز از اتخاذ سياست هاى نادرست تاكيد كرد و گفت: معتقدم ايران بايد تلاش كند تا در چارچوب قانون مسئله اش حل شود، خط مرز اين باشد كه از حق مان نگذريم حتى اگر ديرتر به اين حق برسيم. وى افزود: در عرصه بين المللى هم بايد تلاش كنيم راهى را نرويم كه تحت تاثير سياست هاى غلط چيزى بر ايران تحميل شود. خاتمى در عين حال لزوم رعايت عقل، منطق و قانون را هم از سوى مسئولان ايرانى و ساير كشورها مورد تاكيد قرار داد. وى در ادامه در ارزيابى از وضعيت مطبوعات در مقطع فعلى كه با يادآورى اينكه بايد وضعيت اين بخش را در گذشته دور و نزديك مقايسه كنيم، گفت: هنوز از آنچه در شأن ملت و مورد خواست آنها است فاصله داريم. خاتمى با يادآورى اينكه مطبوعات از بخش هاى ديگر جامعه مظلوم تر هستند، لزوم تحمل اشتباهات آنها را مورد تاكيد قرار داد و گفت: بايد حتى اشتباهات خبرنگاران را تحمل كرد تا ارتباط ارگانيك بين نظام و جامعه حفظ شود.